Pet vidikovaca iznad Rožaja – pet novih turističkih tačaka grada
Rožaje ima ono što mnoge turističke destinacije pokušavaju da stvore – prirodne pejzaže, planine, šume, doline, istorijske tragove i pogled koji se sa okolnih brda otvara prema gradu i okolnim selima. Ono što nedostaje jeste da se dio tog prirodnog bogatstva pretvori u uređene i prepoznatljive turističke sadržaje.
Zato bi jedan od konkretnih projekata budućeg razvoja turizma trebalo da bude uređenje i izgradnja pet vidikovaca iznad Rožaja: Ganića krši, Top, Brezovačko brdo, Strmenjača i vidikovac pored zaobilaznice.
Njihova vrijednost prvenstveno jeste da se posjetiocu omogući lijep pogled, ali svaki od ovih prostora ima svoju posebnost i može predstavljati zaseban turistički sadržaj. Ganića krši povezuje panoramu Rožaja sa pričom o porijeklu imena grada, pećinom Saradžom, obližnjom obnovljenom Ganića kulom i arheološkim nalazištem Izlit. Top povezuje pogled na grad sa istorijskim sjećanjem na borca Raduna Đukića (1915-1944), koji je na tom brdu poginuo 30. septembra 1944. godine tokom oslobođenja Rožaja od fašističkih snaga i njihovih saradnika. Brdo je ranije korišćeno i za top koji se oglašavao tokom mjeseca posta ramazana kako bi se mještani obavijestili o prestanku posta. Strmenjača je vezana za stari Karavanski put kojim su Rožajci decenijama išli prema Metohiji po brašno i žito. Brezovačko brdo nudi čist planinski vazduh i pogled prema Pluncima i Balotićima, dok vidikovac uz zaobilaznicu terba biti uređeno odmorište sa pogledom na nepregledne četinarske šume.
To znači da bi Rožaje dobilo pet različitih turističkih priča na relativno malom prostoru.
Vidikovci su posebno značajni za razvoj planinskog i izletničkog turizma. Turisti koji dolaze u planinske krajeve ne traže uvijek velike i skupe sadržaje. Često žele upravo ono što je jednostavno: dobar pogled, uređeno mjesto za odmor, šetnju, fotografisanje, informaciju o lokalnoj istoriji i mogućnost da provedu nekoliko sati u prirodi.
Upravo zato izgradnja vidikovca može imati efekat koji je veći od samog građevinskog zahvata. Uređen prostor može postati tačka na turističkoj mapi, mjesto koje se preporučuje gostima hotela, vodičima, planinarima, biciklistima i lokalnom stanovništvu.
Nova turistička infrastruktura za razvoj grada i planinskog turizma
Uz svaki vidikovac moguće je predvidjeti klupe, zaštitnu ogradu, uređenu pristupnu stazu, rasvjetu tamo gdje je opravdana, informacionu tablu, oznake pravca i udaljenosti, prostor za fotografisanje i, gdje postoje uslovi, manji sadržaj za odmor. Na taj način relativno mala investicija može proizvesti dugoročnu turističku vrijednost.
Posebno je važno da se vidikovci ne grade kao izolovane tačke. Njih treba povezati sa mrežom pješačkih i planinarskih staza, lokalnim putevima, etno-selima, kulturno-istorijskim lokalitetima, šumskim kompleksima i budućim turističkim sadržajima. Tada pet vidikovaca postaju dio jedne turističke rute.
Takva ruta može omogućiti turistima da tokom jednog dana obiđu više lokacija, upoznaju prirodu i istoriju Rožaja i zadrže se duže u gradu. Duži boravak turista znači veću potrošnju u hotelima, restoranima, trgovinama, kod lokalnih proizvođača i pružalaca turističkih usluga.
Vidikovci imaju i važnu ulogu u promociji grada. Fotografije sa atraktivnih lokacija danas su jedan od najjednostavnijih načina da destinacija postane prepoznatljiva na društvenim mrežama. Dobro uređen vidikovac može postati svojevrsna vizuelna razglednica Rožaja.
Zato pet vidikovaca ne treba posmatrati kao pet malih građevinskih projekata. Treba ih posmatrati kao dio šire strategije kojom Rožaje želi da svoju prirodu, istoriju i pejzaž pretvori u održiv turistički proizvod.
Rožaje ne mora da gradi turističku vrijednost tamo gdje je nema. Ona već postoji. Potrebno je samo da je prepozna, zaštiti, uredi i učini dostupnom.
Ovaj članak je nastao u okviru projekta „Razvoj Rožaja kroz inovativno upravljanje resursima i nametima“, koji realizuje NVO Avlija uz finansijsku podršku Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama.
Sadržaj ovog članka predstavlja isključivu odgovornost autora i ne odražava nužno stavove Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama. Ministarstvo ne može biti odgovorno za bilo kakvu upotrebu informacija sadržanih u ovom članku.
